Wierszowana historiozofia wolności (1773-1830)
Identification
- Clé publique
- radar:r-25b3d2cb1fe92325a5931dd3a99f8034
- Auteurs
- Waśko, Andrzej
- Année déclarée
- —
- Langue déclarée
- Polish
- Type source
- UNKNOWN
- Première détection
- 2026-11-13T08:56:18.048960+00:00
- Dernière observation des métadonnées
- 2026-11-13T08:56:18.048960+00:00
- Dernière vérification HTTP
- Non effectuée
Résumé documentaire — langue originale
Tematem artykułu są związki poezji polskiej epoki oświecenia i wczesnego romantyzmu ze współczesną filozofią dziejów. Obok tematyki historii narodowej w poezji polskiej tego okresu daje się zauważyć także zainteresowanie historią powszechną ludzkości. Poeci polscy starają się określić pozycję Polski - dawnej i współczesnej - w historii powszechnej. Ukazują przebieg dziejów ludzkości oraz w różny sposób odpowiadają na pytanie, czym są dzieje i czy rządzą nimi jakieś stałe prawa. Franciszek Karpiński (1741-1825), wybitny reprezentant sentymentalizmu, opłakuje upadek złotej wolności szlacheckiej po I rozbiorze Polski (1772) oraz ukazuje historię, zgodnie z poglądami Jana Jakuba Rousseau, jako proces stopniowego upadku wolności w miarę oddalania się od pierwotnego stanu natury. Jakub Jasiński (1761-1794) uważa z kolei, że wolność jest prawem naturalnym człowieka, a historia spełni swój cel, gdy prawo to zostanie przywrócone dzięki zwycięstwu rewolucji francuskiej i polskiego powstania przeciwko zaborcom. Julian Ursyn Niemcewicz (1757-1841) twierdzi natomiast, że postęp nie jest możliwy, bo natura ludzka jest pełna wad, a historia ludzkości to „Boże igrzysko”. Adam Mickiewicz (1798-1855) i Juliusz Słowacki (1809-1849), najwybitniejsi poeci polskiego romantyzmu, przedstawiają dzieje powszechne jako postęp wolności. Młody Mickiewicz w roku 1822 utożsamia postęp z realizacją haseł rewolucji francuskiej, choć krytycznie ocenia jej przebieg. Natomiast Słowacki w okresie powstania listopadowego (1830) za ideał ustroju gwarantującego wolność jednostki i narodu uznaje brytyjską monarchię konstytucyjną. Analizowane w artykule wiersze dowodzą, że poeci polscy rozpatrują sprawę polską na tle historii powszechnej. Ich spektrum ideowe obejmuje staropolską tradycję republikańską i myśl Rousseau (Karpiński), hasła rewolucji francuskiej (Jasiński, Mickiewicz) oraz liberalizm brytyjski (Słowacki). Niemcewicz natomiast jest pesymistą i nie wierzy w postęp.
Identifiants
Repères documentaires
- Famille documentaire
- unknown
- Types déclarés par les sources
- UNKNOWN
Les mentions d’entités ne constituent pas une preuve de reconnaissance juridique. La juridiction étudiée est distincte du pays d’affiliation des auteurs.
Sources
OpenAIRE
Source documentaire directe en cours de consolidation
Citer cette référence
Waśko, Andrzej. Wierszowana historiozofia wolności (1773-1830). https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-25b3d2cb1fe92325a5931dd3a99f8034/
JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·
APA, Chicago, ISO 690 : formats bibliographiques fondés sur les champs disponibles. OSCOLA / Bluebook : données structurées uniquement ; aucune conformité juridique complète n’est revendiquée sans vérification des éléments nécessaires.
- APA
- Waśko, Andrzej. Wierszowana historiozofia wolności (1773-1830). https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-25b3d2cb1fe92325a5931dd3a99f8034/
- Chicago
- Waśko, Andrzej. Wierszowana historiozofia wolności (1773-1830). https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-25b3d2cb1fe92325a5931dd3a99f8034/
- ISO 690
- Waśko, Andrzej. Wierszowana historiozofia wolności (1773-1830). https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-25b3d2cb1fe92325a5931dd3a99f8034/
Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31
UDTR — Bibliothèque juridique mondiale des droits de la Nature. Wierszowana historiozofia wolności (1773-1830). Notice documentaire: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-25b3d2cb1fe92325a5931dd3a99f8034/ · Dernière vérification HTTP : non effectuée
Données de cette version figée
Dossiers et relations documentaires
Rôles des sources
Un lien vers une autorité ne prouve pas à lui seul une affirmation juridique. Les résumés et les textes intégraux restent soumis aux conditions de leur source.
Statut documentaire
Pertinence à examiner
Bibliothèque
Cette identité n’est pas encore intégrée à la Bibliothèque juridique.