MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU
Identification
- Clé publique
- radar:r-116380967d194bbb4be033ff0299ba49
- Auteurs
- Serkan Kaya · Emir Atak
- Année déclarée
- 2026
- Langue déclarée
- tr
- Type source
- article
- Première détection
- 2026-11-14T02:48:26.846975+00:00
- Dernière observation des métadonnées
- 2026-11-14T02:48:26.846975+00:00
- Dernière vérification HTTP
- Non effectuée
Institutions déclarées par la source
Boğaziçi University · Ankara Medipol Üniversitesi
Pays d’affiliation déclarés
TR
Résumé documentaire — langue originale
Yapay zekânın medeni yargılama süreçlerine entegrasyonu, hukuki araştırma ve belge analizinden otomatik karar taslağı üretimine uzanan geniş bir uygulama alanı kazanmaktadır. Bu makale söz konusu gelişmeyi pratik avantajları bakımından değil, temel yargılama ilkeleriyle uyumu açısından ele almaktadır. Makalenin çıkış noktasını, yargılama ilkelerinin hepsinin aynı hukuki değeri taşımadığı ve bu nedenle yapay zekâ uygulamalarının her ilkeyle ilişkisinin ayrı bir değerlendirmeyi gerektirdiği tespiti oluşturmaktadır. Doğrudan anayasal zemine oturan ilkeler yapay zekâ uygulamaları karşısında güçlü bir güvence oluştururken, salt kanunî zemine oturan ilkeler yasama organının daha geniş bir takdir yetkisiyle yeniden düzenleyebileceği bir alanda kalmaktadır. Bu çerçevede makale, hak arama özgürlüğü ve mahkemeye etkin erişim, kanuni hâkim ilkesi, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı, aleniyet ve doğrudanlık ilkeleri, hukukî dinlenilme hakkı, silahların eşitliği, makul sürede yargılanma hakkı ile usul ekonomisi ilkesi olmak üzere temel ilkeleri ayrı ayrı incelemektedir. Yapay zekânın karar verici konumuna yerleştirilmesinin kanuni hâkim ilkesi ve hukukî dinlenilme hakkı bakımından ciddi anayasal sorunlar doğurduğu, yargı bağımsızlığına yönelik tehlikelerin ise doğrudan müdahale biçiminde değil karar sürecinin içinden işleyerek tezahür ettiği savunulmaktadır. Silahların eşitliği ilkesi bakımından ise yapay zekâ araçlarına erişimdeki yapısal eşitsizliğin devletten aktif bir tutum gerektirdiği ileri sürülmektedir. Usul ekonomisi bakımından verimliliğin başlı başına bir amaç olmadığı, diğer yargılama ilkelerine hizmet etmesi gerektiği ve yapay zekâ altyapısına bağımlılığın sistemsel süreklilik açısından riskler doğurduğu vurgulanmaktadır. Makale ayrıca yargısal yapay zekâ kullanımını düzenleyen iç hukuk boşluğuna dikkat çekmekte ve Türk öğretisinin bu alanda teorik bir zemin oluşturma ihtiyacını vurgulamaktadır.
Identifiants
- OPENALEX
- https://openalex.org/W7167736572
- DOI
- 10.54704/akdhfd.1930645
Repères documentaires
- Famille documentaire
- article
- Types déclarés par les sources
- article
- Éditeurs
- Akdeniz University
Les mentions d’entités ne constituent pas une preuve de reconnaissance juridique. La juridiction étudiée est distincte du pays d’affiliation des auteurs.
Sources
OpenAlex · Document 1
Citer cette référence
Serkan Kaya; Emir Atak. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. 2026. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·
APA, Chicago, ISO 690 : formats bibliographiques fondés sur les champs disponibles. OSCOLA / Bluebook : données structurées uniquement ; aucune conformité juridique complète n’est revendiquée sans vérification des éléments nécessaires.
- APA
- Serkan Kaya; Emir Atak. (2026). MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
- Chicago
- Serkan Kaya; Emir Atak. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. 2026. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
- ISO 690
- Serkan Kaya; Emir Atak. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. 2026. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31
UDTR — Bibliothèque juridique mondiale des droits de la Nature. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. Notice documentaire: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-116380967d194bbb4be033ff0299ba49/ · Dernière vérification HTTP : non effectuée
Données de cette version figée
Dossiers et relations documentaires
Rôles des sources
Source bibliographique / publication d’origine · https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
Un lien vers une autorité ne prouve pas à lui seul une affirmation juridique. Les résumés et les textes intégraux restent soumis aux conditions de leur source.
Statut documentaire
Pertinence à examiner
Bibliothèque
Cette identité n’est pas encore intégrée à la Bibliothèque juridique.