MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU
Identification
- Public canonical key
- radar:r-116380967d194bbb4be033ff0299ba49
- Authors
- Serkan Kaya · Emir Atak
- Reported year
- 2026
- Reported language
- tr
- Source type
- article
- First detected
- 2026-11-14T02:48:26.846975+00:00
- Last metadata observation
- 2026-11-14T02:48:26.846975+00:00
- Last HTTP verification
- Not checked
Institutions reported by the source
Boğaziçi University · Ankara Medipol Üniversitesi
Reported affiliation countries
TR
Documentary abstract — original language
Yapay zekânın medeni yargılama süreçlerine entegrasyonu, hukuki araştırma ve belge analizinden otomatik karar taslağı üretimine uzanan geniş bir uygulama alanı kazanmaktadır. Bu makale söz konusu gelişmeyi pratik avantajları bakımından değil, temel yargılama ilkeleriyle uyumu açısından ele almaktadır. Makalenin çıkış noktasını, yargılama ilkelerinin hepsinin aynı hukuki değeri taşımadığı ve bu nedenle yapay zekâ uygulamalarının her ilkeyle ilişkisinin ayrı bir değerlendirmeyi gerektirdiği tespiti oluşturmaktadır. Doğrudan anayasal zemine oturan ilkeler yapay zekâ uygulamaları karşısında güçlü bir güvence oluştururken, salt kanunî zemine oturan ilkeler yasama organının daha geniş bir takdir yetkisiyle yeniden düzenleyebileceği bir alanda kalmaktadır. Bu çerçevede makale, hak arama özgürlüğü ve mahkemeye etkin erişim, kanuni hâkim ilkesi, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı, aleniyet ve doğrudanlık ilkeleri, hukukî dinlenilme hakkı, silahların eşitliği, makul sürede yargılanma hakkı ile usul ekonomisi ilkesi olmak üzere temel ilkeleri ayrı ayrı incelemektedir. Yapay zekânın karar verici konumuna yerleştirilmesinin kanuni hâkim ilkesi ve hukukî dinlenilme hakkı bakımından ciddi anayasal sorunlar doğurduğu, yargı bağımsızlığına yönelik tehlikelerin ise doğrudan müdahale biçiminde değil karar sürecinin içinden işleyerek tezahür ettiği savunulmaktadır. Silahların eşitliği ilkesi bakımından ise yapay zekâ araçlarına erişimdeki yapısal eşitsizliğin devletten aktif bir tutum gerektirdiği ileri sürülmektedir. Usul ekonomisi bakımından verimliliğin başlı başına bir amaç olmadığı, diğer yargılama ilkelerine hizmet etmesi gerektiği ve yapay zekâ altyapısına bağımlılığın sistemsel süreklilik açısından riskler doğurduğu vurgulanmaktadır. Makale ayrıca yargısal yapay zekâ kullanımını düzenleyen iç hukuk boşluğuna dikkat çekmekte ve Türk öğretisinin bu alanda teorik bir zemin oluşturma ihtiyacını vurgulamaktadır.
Identifiers
- OPENALEX
- https://openalex.org/W7167736572
- DOI
- 10.54704/akdhfd.1930645
Documentary context
- Documentary family
- article
- Source-reported types
- article
- Publishers
- Akdeniz University
Entity mentions are not evidence of legal recognition. Jurisdiction studied is separate from author affiliation country.
Sources
OpenAlex · Record 1
Cite this reference
Serkan Kaya; Emir Atak. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. 2026. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·
APA, Chicago, ISO 690: bibliographic formats using available fields. OSCOLA / Bluebook: structured data only; full legal citation compliance is not claimed without verification of required elements.
- APA
- Serkan Kaya; Emir Atak. (2026). MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
- Chicago
- Serkan Kaya; Emir Atak. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. 2026. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
- ISO 690
- Serkan Kaya; Emir Atak. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. 2026. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31
UDTR Global Rights of Nature Legal Library. MEDENİ YARGILAMADA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ YARGILAMA İLKELERİYLE UYUMU. Documentary record: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-116380967d194bbb4be033ff0299ba49/ · Last HTTP verification: not performed
Research dossiers and documentary relations
Source roles
Bibliographic / original publication source · https://doi.org/10.54704/akdhfd.1930645
An authority link alone does not verify a legal claim. Abstracts and full texts remain subject to their source terms.
Documentary status
Relevance pending
Library
This identity is not yet included in the Legal Library.