UDTR — Radar mondial des droits de la Nature

Demokracja liberalna: problematyczny projekt

Identification

Clé publique

radar:r-245e3ca871b60313260e304f5997cbe3

Auteurs

Bogdan Szlachta · Anna Krzynówek-Arndt

Année déclarée

2026

Langue déclarée

pl

Type source

book

Première détection

2026-11-14T02:29:55.818871+00:00

Dernière observation des métadonnées

2026-11-14T02:29:55.818871+00:00

Dernière vérification HTTP

Non effectuée

Institutions déclarées par la source

Akademia Ignatianum w Krakowie

Pays d’affiliation déclarés

PL

Résumé documentaire — langue originale

DEFINICJA POJĘCIA: Badacze nie są zgodni co do momentu ustanowienia demokracji liberalnej. Zwykle uznają, że istnieje ona lub nawet jest obecnie w kryzysie. Jedni wspominają jednak, że pojawiła się ona przed pierwszą wojną światową lub po niej, skoro z projektem tak nazwanym mierzyli się ci, którzy mieli go za narzucany m.in. Niemcom przez zwycięskie mocarstwa. Inni głoszą, że ustanowił go konsens liberalno­‑demokratyczny zawarty po drugiej wojnie przeciw projektowi sowieckiemu. Istotę demokracji z przymiotnikiem „liberalna”, odmienną od wcześniej praktykowanej lub omawianej, znajduje się w złożeniu rozwiązania demokratycznego (większość określa treść prawodawstwa) z liberalnym, nakierowanym na ochronę podmiotowych praw jednostek. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Niekiedy wspomina się, że demokracja liberalna kształtowała się przez kilka stuleci w Europie i północnej Ameryce, łącząc rozwiązania jurydyczne, instytucjonalne, a nawet moralne czy raczej kulturowe. Jest to z pewnością projekt nowożytny, coraz bardziej problematyczny dla pokoleń kwestionujących jednaką racjonalność podmiotów dyktującą im jakoby wiążący każdy z nich zakaz naruszania uprawnień posiadanych przez ludzi. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Zasadę większości znali już starożytni Ateńczycy, kładli oni jednak akcent nie na interesy jednostek, lecz na dobro wspólnoty: pierwsze nie mogły ograniczać dążenia do realizacji drugiego. Czas dominacji partii masowych zdaje się wypierać „liberalność” mającą udoskonalać projekt Greków, chronić to, co indywidualne. Reprezentanci nie jednostki już bowiem reprezentują, lecz interesy partyjne. Demokracja liberalna jest problematyzowana m.in. z punktu widzenia prymatu ekonomii nad polityką, degradacji ładu konstytucyjnego, znaczenia historycznie i kulturowo określonych większości, relacji tego, co prawne i polityczne, do sfery religijnej. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Demokracja liberalna ewokuje rozmaite napięcia i paradoksy: zestawia tendencje bliskie ludowi lub zgoła w nim jakoby dominujące („populistyczne”) z „elitarnością” przez nie atakowaną, równość głosujących z wolnością upragnioną przez wyróżniających się, narodową choćby tożsamość z tym, co indywidualne, być może nieuwzględniające jej, pretensje ludu do „bycia suwerenem” z próbami włączenia go do szerszych struktur lub jego rozczłonkowania. Bodaj najbardziej jednak wybijają się kwestie relacji między prawem ustanawianym przez ogół (lud czy raczej jego przedstawicieli skupionych w partiach politycznych?) i niezbywalnymi jakoby i nienaruszalnymi uprawnieniami jednostek oraz między jakoby stałym i „neutralnym” prawem a pretensjami organów władzy sądowniczej do ustalania rzeczywistej jego treści.

Identifiants

OPENALEX

https://openalex.org/W7214439825

DOI

10.35765/slowniki.659

Repères documentaires

Famille documentaire

Livre

Types déclarés par les sources

book

Les mentions d’entités ne constituent pas une preuve de reconnaissance juridique. La juridiction étudiée est distincte du pays d’affiliation des auteurs.

Description bibliographique du livre

Date de publication déclarée

2026-08-21

Disponibilité non établie

Sources

OpenAlex · Document 1

• Document · https://doi.org/10.35765/slowniki.659

Statut documentaire

Pertinence à examiner

Bibliothèque

Cette identité n’est pas encore intégrée à la Bibliothèque juridique.