Czym jest krytyka ekonomii politycznej? Adorno o podstawowych pojęciach teorii społecznej
Identification
- Public canonical key
- radar:r-ed22c08094d179c4b413b86e2d9d898d
- Authors
- Mikołaj Ratajczak
- Reported year
- 2026
- Reported language
- pl
- Source type
- article
- First detected
- 2026-11-13T09:04:01.803502+00:00
- Last metadata observation
- 2026-11-13T09:04:01.803502+00:00
- Last HTTP verification
- Not checked
Documentary abstract — original language
Artykuł analizuje rolę, jaką Marksowska krytyka ekonomii politycznej odgrywa w teorii społecznej Theodora W. Adorna. Główną tezą tekstu jest stwierdzenie, że krytyka formy wartości stanowi dla Adorna model teorii krytycznej, dostarczając teorii społecznej jej podstawowych pojęć. Punktem wyjścia jest analiza wykładu Adorna „Późny kapitalizm czy społeczeństwo przemysłowe?”, w którym filozof przeciwstawia się dominującym wówczas nurtom socjologii empirycznej, dążącym do zastąpienia pojęcia klasy społecznej koncepcją stratyfikacji. Artykuł rekonstruuje rozwijaną przez Adorna dialektyczną reinterpretację marksizmu, w której centralne miejsce zajmuje pojęcie wymiany towarowej jako mechanizmu konstytuującego społeczne relacje dominacji. Na podstawie analizy wykładu z 1968 roku oraz seminarium o Marksie z 1962 roku tekst pokazuje, że Adorno traktował teorię Marksa jako teorię zapośredniczenia w formie wartości i w pozorze społecznej wymiany ekwiwalentów, które stanowią warunek możliwości zawiązywania relacji w kapitalistycznych społeczeństwach. Tak właśnie rozumiana krytyka ekonomii politycznej była również głównym horyzontem teoretycznym Dialektyki negatywnej, najważniejszej książki Adorna. Artykuł podejmuje także kwestię tego, w jaki sposób reinterpretacja Marksa dokonana przez Adorna inspirowała jego uczniów — Hansa-Georga Backhausa, Helmuta Reichelta i Alfreda Schmidta — oraz zapoczątkowała nurt Neue Marx-Lekture.
Identifiers
- OPENALEX
- https://openalex.org/W7159763409
- DOI
- 10.19195/prt.2025.3.6
Documentary context
- Documentary family
- article
- Source-reported types
- article
- Publishers
- Adam Mickiewicz University in Poznań
Entity mentions are not evidence of legal recognition. Jurisdiction studied is separate from author affiliation country.
Sources
OpenAlex · Record 1
Cite this reference
Mikołaj Ratajczak. Czym jest krytyka ekonomii politycznej? Adorno o podstawowych pojęciach teorii społecznej. 2026. https://doi.org/10.19195/prt.2025.3.6
JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·
APA, Chicago, ISO 690: bibliographic formats using available fields. OSCOLA / Bluebook: structured data only; full legal citation compliance is not claimed without verification of required elements.
- APA
- Mikołaj Ratajczak. (2026). Czym jest krytyka ekonomii politycznej? Adorno o podstawowych pojęciach teorii społecznej. https://doi.org/10.19195/prt.2025.3.6
- Chicago
- Mikołaj Ratajczak. Czym jest krytyka ekonomii politycznej? Adorno o podstawowych pojęciach teorii społecznej. 2026. https://doi.org/10.19195/prt.2025.3.6
- ISO 690
- Mikołaj Ratajczak. Czym jest krytyka ekonomii politycznej? Adorno o podstawowych pojęciach teorii społecznej. 2026. https://doi.org/10.19195/prt.2025.3.6
Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31
UDTR Global Rights of Nature Legal Library. Czym jest krytyka ekonomii politycznej? Adorno o podstawowych pojęciach teorii społecznej. Documentary record: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-ed22c08094d179c4b413b86e2d9d898d/ · Last HTTP verification: not performed
Research dossiers and documentary relations
Source roles
Bibliographic / original publication source · https://doi.org/10.19195/prt.2025.3.6
An authority link alone does not verify a legal claim. Abstracts and full texts remain subject to their source terms.
Documentary status
Relevance pending
Library
This identity is not yet included in the Legal Library.