UDTR Global Radar

UDTR Global Rights of Nature Radar

Documentary registry of records detected across the scholarly, legal and institutional infrastructures monitored by UDTR.

A global documentary infrastructure designed to achieve the broadest verifiable and scientifically defensible coverage of the Rights of Nature.

← Back to Radar

Vogelgriep onderzoek in vossen uit beheer- en schadebestrijding in Friesland, 2024-2025 : eindrapport LVVN ordernummers 1400013895 en 1400014057

Identification

Public canonical key
radar:r-b5ddffda6f48947f2b135917c08ed17b
Authors
Bouwman, K.M. · Caliendo, V. · de Boer, M. · Rijks, J.M.
Reported year
—
Reported language
Dutch; Flemish
Source type
research report
First detected
2026-11-13T08:46:50.083775+00:00
Last metadata observation
2026-11-13T08:46:50.083775+00:00
Last HTTP verification
Not checked

Documentary abstract — original language

Voor de ontwikkeling van een effectief surveillance programma voor hoog pathogeen aviaire influenza (HPAI) bij zoogdieren zijn, in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), in totaal 50 vossen onderzocht op de aanwezigheid van HPAI-virus of HPAI specifieke antilichamen. Het betrof vossen die in het kader van beheer en schadebestrijding werden geschoten in de provincie Fryslân gedurende maart 2024 – augustus 2025. De kadavers werden bemonsterd door het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC) in Utrecht. De verzamelde monsters werden vervolgens in batches geanalyseerd bij Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) in Lelystad. De verschillende monsters van deze vossen werden zowel virologisch als serologisch getest. In overeenstemming met het projectvoorstel is het bemonsteringsprotocol voor het serologisch onderzoek aangescherpt op basis van de serologische resultaten in de eerste 20 vossen. In totaal, testten 2 van 50 vossen in de neus-en-keel swab positief in de virologische test voor aviaire influenza (AI), vos nummer 27 en vos nummer 30. Alleen het monster van vos 27 was geschikt was om verder te kunnen analyseren met sequencing. Uit de genetische analyse bleek het om een H5N1 clade 2.3.4.4b Genotype EA- 2024-DI.2 te gaan, gelijk aan de virussen aangetroffen in wilde fauna uit dezelfde regio en periode. In de sequentie van de vos zijn ook potentieel zoönotische mutaties gevonden. In de literatuur wordt de PB2-E627K- mutatie veelal gebruikt als moleculaire marker, deze mutatie is in deze vos niet aangetroffen. Echter er is wel een mutatiecombinatie gevonden (PB2:L89V, PB2:G309D, PB2:T339K, PB2:R477G, PB2:I495V, PB2:K627E, PB2:A676T) welke in de literatuur wordt omschreven als bekende combinatie met hetzelfde effect als de enkele mutatie op positie PB2-627. Extra bewijs voor een actieve HPAI H5N1 virusinfectie bij vos nummer 27 is gevonden door pathologisch onderzoek. Een ernstige subacute pneumonie werd vastgesteld, welke zeer waarschijnlijk veroorzaakt is door het aviaire influenza virus die virologisch is vastgesteld. Daarnaast zijn aanwijzingen gevonden voor een daaropvolgende bacteriële infectie. Er zijn in totaal bij 22/47 vossen in de bloedsera met de NP-ELISA positieve resultaten verkregen, welke erop duiden dat deze vossen antilichamen tegen aviaire influenza hebben, en dus ooit in het leven met vogelgriep in aanraking zijn geweest. Van deze 22 monsters was de kwaliteit van 14 monsters niet geschikt om aanvullende Hemagglutinatie Remmingstests (HAR) tegen H5 en H7 antigenen mee te kunnen uitvoeren. Van de overige 8 monsters waarvan de kwaliteit goed genoeg was, werden bij 5 vossen antilichamen specifiek tegen H5 gevonden. Bij een van deze H5 seropositieve vossen (vos nummer 30) is HPAI virus materiaal in neus-en-keel swab aangetoond, maar er was geen duidelijke aanwijzing voor een actieve infectie in de pathologie. In dit geval blijft het dus onduidelijk of het virus materiaal in de neus-en-keel swab duidde op een actieve infectie of contaminatie (bijvoorbeeld vanuit het vreten aan besmette kadavers). In de periode maart 2024 – oktober 2024 was er geen detectie van HPAI-virus in vogels in Friesland en de negatieve virus resultaten in de eerste 20 vossen waren aanleiding om —in overleg met LVVN— het project in november-december 2024 tijdelijk stil te leggen en een tussenrapportage uit te brengen. In tegenstelling tot de verwachting, maar in lijn met de vogeltrek, werd meer HPAI H5 in wilde vogels gedetecteerd in de laatste twee maanden van 2024. Het percentage vogels dat HPAI H5 positief testte in november en december bleek het hoogst voor 2024. De vossen met actieve virus infectie en met antilichamen tegen HPAI H5 zijn allen gevonden in de tijd dat HPAI H5 infecties werden vastgesteld in wilde vogels. Er was aanwijzing voor HPAI H5 infectie zowel in de kustgebieden als rondom de Friese meren. Deze studie laat zien dat het testten van de jaarlijks geschoten vossen bijdraagt aan de surveillance van aviaire influenza in zoogdieren. Virologisch onderzoek is het meest geschikt voor early warning, terwijl serologie inzicht geeft in de mate en trends van besmetting bij vossen. Vanuit andere studies hebben we gezien dat vossen een goede indicator zijn voor aviaire influenza besmetting van wilde vogels naar wilde carnivoren in Nederland. Actieve infectie werd aangetoond in neus- en keel swabs, niet in hersenweefsel, wat suggereert dat infecties niet altijd gepaard gaan met neurologische laesies. Dit wijkt af van de huidige monitoring bij zoogdieren, die vooral focust op neurologische afwijkingen (afwijkend neurologisch gedrag ante mortem; aanwijzing voor hersenontsteking in histopathologie). De efficiëntie van monitoring met geschoten vossen kon niet goed worden beoordeeld doordat het project stil lag tijdens de periode met de meeste positieve vogels.

Identifiers

Documentary context

Documentary family
unknown
Source-reported types
research report
Publishers
Wageningen Bioveterinary Research

Entity mentions are not evidence of legal recognition. Jurisdiction studied is separate from author affiliation country.

Sources

OpenAIRE

    Direct documentary source pending consolidation

    Cite this reference

    Bouwman, K.M.; Caliendo, V.; de Boer, M.; Rijks, J.M.. Vogelgriep onderzoek in vossen uit beheer- en schadebestrijding in Friesland, 2024-2025 : eindrapport LVVN ordernummers 1400013895 en 1400014057. https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-b5ddffda6f48947f2b135917c08ed17b/

    JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·

    APA, Chicago, ISO 690: bibliographic formats using available fields. OSCOLA / Bluebook: structured data only; full legal citation compliance is not claimed without verification of required elements.

    APA
    Bouwman, K.M.; Caliendo, V.; de Boer, M.; Rijks, J.M.. Vogelgriep onderzoek in vossen uit beheer- en schadebestrijding in Friesland, 2024-2025 : eindrapport LVVN ordernummers 1400013895 en 1400014057. https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-b5ddffda6f48947f2b135917c08ed17b/
    Chicago
    Bouwman, K.M.; Caliendo, V.; de Boer, M.; Rijks, J.M.. Vogelgriep onderzoek in vossen uit beheer- en schadebestrijding in Friesland, 2024-2025 : eindrapport LVVN ordernummers 1400013895 en 1400014057. https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-b5ddffda6f48947f2b135917c08ed17b/
    ISO 690
    Bouwman, K.M.; Caliendo, V.; de Boer, M.; Rijks, J.M.. Vogelgriep onderzoek in vossen uit beheer- en schadebestrijding in Friesland, 2024-2025 : eindrapport LVVN ordernummers 1400013895 en 1400014057. https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-b5ddffda6f48947f2b135917c08ed17b/

    Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31

    UDTR Global Rights of Nature Legal Library. Vogelgriep onderzoek in vossen uit beheer- en schadebestrijding in Friesland, 2024-2025 : eindrapport LVVN ordernummers 1400013895 en 1400014057. Documentary record: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-b5ddffda6f48947f2b135917c08ed17b/ · Last HTTP verification: not performed

    Report a correction

    Frozen-version metadata

    Research dossiers and documentary relations

    Source roles

    An authority link alone does not verify a legal claim. Abstracts and full texts remain subject to their source terms.

    Documentary status

    Relevance pending

    Library

    This identity is not yet included in the Legal Library.

    UDTR Global Rights of Nature Legal Library