Od patrzenia do echolokacji. Posthumanistyczne retoryki dobrostanu ssaków morskich
Identification
- Public canonical key
- radar:r-a2ca3f1d2263eecbe871e0aeb57f9d4f
- Authors
- Weronika Anna Ziemian
- Reported year
- 2026
- Reported language
- pl
- Source type
- article
- First detected
- 2026-11-13T09:03:28.473186+00:00
- Last metadata observation
- 2026-11-13T09:03:28.473186+00:00
- Last HTTP verification
- Not checked
Institutions reported by the source
Nicolaus Copernicus University
Reported affiliation countries
PL
Documentary abstract — original language
Artykuł podejmuje krytyczną analizę redukcjonistycznych i wzrokocentrycznych ujęć dobrostanu ssaków morskich, opartych na wskaźnikach biologicznych dominujących we współczesnych naukach o życiu. We wstępie problematyzowane są reprezentacjonistyczne retoryki ujmujące zwierzęta jako obiekty zarządzania oraz podtrzymujące dychotomiczny podział między badaczką a przedmiotem badań. W pierwszej części omówione zostają wybrane koncepcje posthumanistyczne rozwijane przez Karen Barad, Annę Tsing, Astrid Neimanis i Alexis Pauline Gumbs, w tym pojęcia intra-akcji, sztuk uważności, wodnej porowatości ciał oraz wrażliwości opartej na współodczuwaniu. Na tej podstawie zaproponowane zostaje rozumienie dobrostanu jako materioznaczącego fenomenu współkonstytuowanego przez porowate ciała, toksyny, dźwięki i relacje władzy. W drugiej części artykułu narzędzia teoretyczne wypracowane przez osoby autorskie zostają zastosowane w dwóch studiach przypadku: niewoli ssaków morskich w przemyśle rozrywkowym oraz toksycznej porowatości ich ciał w kontekście zanieczyszczeń chemicznych, mikroplastiku i zakwitów alg. Ukazane zostaje, w jaki sposób praktyki niewoli, farmakologicznej kontroli, rozdzielania więzi rodzinnych oraz eksploatacji reprodukcyjnej splatają się z kolonialno-kapitalistycznymi reżimami przemocy, a także jak materia „znaczy” poprzez przepływy toksyn w planetarnych obiegach władzy. W konkluzji argumentuje się na rzecz przesunięcia perspektywy badawczej od „patrzenia” ku „echolokacji” jako metaforze posthumanistycznej praktyki poznawczej opartej na zmysłowej wrażliwości, usytuowanym poznaniu oraz współodpowiedzialnym wsłuchiwaniu się w naturokulturowe splątania dobrostanu ssaków morskich.
Identifiers
- OPENALEX
- https://openalex.org/W7166513580
- DOI
- 10.29107/rr2026.2.4
Documentary context
- Documentary family
- article
- Source-reported types
- article
- Publishers
- Polish Rhetoric Society
Entity mentions are not evidence of legal recognition. Jurisdiction studied is separate from author affiliation country.
Sources
OpenAlex · Record 1
Cite this reference
Weronika Anna Ziemian. Od patrzenia do echolokacji. Posthumanistyczne retoryki dobrostanu ssaków morskich. 2026. https://doi.org/10.29107/rr2026.2.4
JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·
APA, Chicago, ISO 690: bibliographic formats using available fields. OSCOLA / Bluebook: structured data only; full legal citation compliance is not claimed without verification of required elements.
- APA
- Weronika Anna Ziemian. (2026). Od patrzenia do echolokacji. Posthumanistyczne retoryki dobrostanu ssaków morskich. https://doi.org/10.29107/rr2026.2.4
- Chicago
- Weronika Anna Ziemian. Od patrzenia do echolokacji. Posthumanistyczne retoryki dobrostanu ssaków morskich. 2026. https://doi.org/10.29107/rr2026.2.4
- ISO 690
- Weronika Anna Ziemian. Od patrzenia do echolokacji. Posthumanistyczne retoryki dobrostanu ssaków morskich. 2026. https://doi.org/10.29107/rr2026.2.4
Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31
UDTR Global Rights of Nature Legal Library. Od patrzenia do echolokacji. Posthumanistyczne retoryki dobrostanu ssaków morskich. Documentary record: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-a2ca3f1d2263eecbe871e0aeb57f9d4f/ · Last HTTP verification: not performed
Research dossiers and documentary relations
Source roles
Bibliographic / original publication source · https://doi.org/10.29107/rr2026.2.4
An authority link alone does not verify a legal claim. Abstracts and full texts remain subject to their source terms.
Documentary status
Relevance pending
Library
This identity is not yet included in the Legal Library.