UDTR Global Radar

UDTR Global Rights of Nature Radar

Documentary registry of records detected across the scholarly, legal and institutional infrastructures monitored by UDTR.

A global documentary infrastructure designed to achieve the broadest verifiable and scientifically defensible coverage of the Rights of Nature.

← Back to Radar

Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne)

Identification

Public canonical key
radar:r-59ff46ff3fbffb9cc75214e0f5ba2bb7
Authors
Marta Leśniakowska
Reported year
2025
Reported language
pl
Source type
article
First detected
2026-11-13T09:03:25.887263+00:00
Last metadata observation
2026-11-13T09:03:25.887263+00:00
Last HTTP verification
Not checked

Institutions reported by the source

Institute of Art

Reported affiliation countries

PL

Documentary abstract — original language

Tekst jest pierwszą fenomenologiczną analizą jednej z czołowych realizacji parkowej XX wieku: parku w Żelazowej Woli, miejscu urodzenia Fryderyka Chopina. Wychodząc od aktualnych strategii metodologicznych analizujących ogród z pozycji ekologicznego zaangażowania i ekokrytyki, autorka skupia się na ujęciu materialistycznym, wyprowadzonym z aksjologicznej teorii Aloisa Riegla. Pyta, jaką rolę mają w ogrodzie artefakty i ich materialność. Kluczowe jest tu pytanie: jak ogród jest jako rzecz. Czyli jak emocjonalnie angażuje widzów. Żelazowa Wola (1932–1939 projekt arch. Franciszek Krzywda-Polkowski) jest modelowym tego exemplum jako sfikcjonalizowana inscenizacja, której formalne, czyli sensualne, ale i semantyczne rozwiązania, kompilują dyskurs modernistyczny z neoromantycznym nowym regionalizmem i akademizmem lat trzydziestych, i osadzają go na politycznym backgroundzie ideologii państwowej. Punktum organizującym tę złożoną semantycznie kreację, z zakodowanymi w niej symbolami masońskimi, jest tzw. „Dworek Chopina”. Budynek został zaprogramowany według założeń stylu dworkowego - podstawowego, obok stylu zakopiańskiego, „polskiego” stylu narodowego, który w okresie faszyzującej sanacji i nowego zarządzania tradycją z jego kultem nacjonalistycznym przepracowywał tożsamościowe mity i przesądy. Żelazowa Wola jest kreacją Gesamtkunstwerk, gdzie zaprogramowano w sposób wzorcowy klimat „narodowej sielanki”, „polskiej” arkadii, podprogowo wytwarzającej pożądane reakcje widza. Forma architektury, kolory, zapach, dźwięk (muzyka Chopina + głosy natury), dotyk – nieduża przestrzeń parku została zaaranżowana tak, by oddziaływała silnie afektywnie na zmysły, ciało widza i jego emocje, co w teorii performansu określa się jako działanie zaangażowane i angażujące.

Identifiers

OPENALEX
https://openalex.org/W4407157696
DOI
10.36744/k.3391

Documentary context

Documentary family
article
Source-reported types
article
Publishers
Institute of Art of the Polish Academy of Sciences

Entity mentions are not evidence of legal recognition. Jurisdiction studied is separate from author affiliation country.

Sources

OpenAlex · Record 1

Cite this reference

Marta Leśniakowska. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). 2025. https://doi.org/10.36744/k.3391

JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·

APA, Chicago, ISO 690: bibliographic formats using available fields. OSCOLA / Bluebook: structured data only; full legal citation compliance is not claimed without verification of required elements.

APA
Marta Leśniakowska. (2025). Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). https://doi.org/10.36744/k.3391
Chicago
Marta Leśniakowska. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). 2025. https://doi.org/10.36744/k.3391
ISO 690
Marta Leśniakowska. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). 2025. https://doi.org/10.36744/k.3391

Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31

UDTR Global Rights of Nature Legal Library. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). Documentary record: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-59ff46ff3fbffb9cc75214e0f5ba2bb7/ · Last HTTP verification: not performed

Report a correction

Frozen-version metadata

Research dossiers and documentary relations

Source roles

Bibliographic / original publication source · https://doi.org/10.36744/k.3391

An authority link alone does not verify a legal claim. Abstracts and full texts remain subject to their source terms.

Documentary status

Relevance pending

Library

This identity is not yet included in the Legal Library.

UDTR Global Rights of Nature Legal Library