Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne)
Identification
- Public canonical key
- radar:r-59ff46ff3fbffb9cc75214e0f5ba2bb7
- Authors
- Marta Leśniakowska
- Reported year
- 2025
- Reported language
- pl
- Source type
- article
- First detected
- 2026-11-13T09:03:25.887263+00:00
- Last metadata observation
- 2026-11-13T09:03:25.887263+00:00
- Last HTTP verification
- Not checked
Institutions reported by the source
Institute of Art
Reported affiliation countries
PL
Documentary abstract — original language
Tekst jest pierwszą fenomenologiczną analizą jednej z czołowych realizacji parkowej XX wieku: parku w Żelazowej Woli, miejscu urodzenia Fryderyka Chopina. Wychodząc od aktualnych strategii metodologicznych analizujących ogród z pozycji ekologicznego zaangażowania i ekokrytyki, autorka skupia się na ujęciu materialistycznym, wyprowadzonym z aksjologicznej teorii Aloisa Riegla. Pyta, jaką rolę mają w ogrodzie artefakty i ich materialność. Kluczowe jest tu pytanie: jak ogród jest jako rzecz. Czyli jak emocjonalnie angażuje widzów. Żelazowa Wola (1932–1939 projekt arch. Franciszek Krzywda-Polkowski) jest modelowym tego exemplum jako sfikcjonalizowana inscenizacja, której formalne, czyli sensualne, ale i semantyczne rozwiązania, kompilują dyskurs modernistyczny z neoromantycznym nowym regionalizmem i akademizmem lat trzydziestych, i osadzają go na politycznym backgroundzie ideologii państwowej. Punktum organizującym tę złożoną semantycznie kreację, z zakodowanymi w niej symbolami masońskimi, jest tzw. „Dworek Chopina”. Budynek został zaprogramowany według założeń stylu dworkowego - podstawowego, obok stylu zakopiańskiego, „polskiego” stylu narodowego, który w okresie faszyzującej sanacji i nowego zarządzania tradycją z jego kultem nacjonalistycznym przepracowywał tożsamościowe mity i przesądy. Żelazowa Wola jest kreacją Gesamtkunstwerk, gdzie zaprogramowano w sposób wzorcowy klimat „narodowej sielanki”, „polskiej” arkadii, podprogowo wytwarzającej pożądane reakcje widza. Forma architektury, kolory, zapach, dźwięk (muzyka Chopina + głosy natury), dotyk – nieduża przestrzeń parku została zaaranżowana tak, by oddziaływała silnie afektywnie na zmysły, ciało widza i jego emocje, co w teorii performansu określa się jako działanie zaangażowane i angażujące.
Identifiers
- OPENALEX
- https://openalex.org/W4407157696
- DOI
- 10.36744/k.3391
Documentary context
- Documentary family
- article
- Source-reported types
- article
- Publishers
- Institute of Art of the Polish Academy of Sciences
Entity mentions are not evidence of legal recognition. Jurisdiction studied is separate from author affiliation country.
Sources
OpenAlex · Record 1
Cite this reference
Marta Leśniakowska. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). 2025. https://doi.org/10.36744/k.3391
JSON · CSL-JSON · BibTeX · RIS · CSV · JSON-LD ·
APA, Chicago, ISO 690: bibliographic formats using available fields. OSCOLA / Bluebook: structured data only; full legal citation compliance is not claimed without verification of required elements.
- APA
- Marta Leśniakowska. (2025). Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). https://doi.org/10.36744/k.3391
- Chicago
- Marta Leśniakowska. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). 2025. https://doi.org/10.36744/k.3391
- ISO 690
- Marta Leśniakowska. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). 2025. https://doi.org/10.36744/k.3391
Warning: Undefined array key "last_link_verified" in /home/clients/e27d81e12f04d2bfd747aa264540ac56/sites/_UDTR_APP/legal_library_reference.php on line 31
UDTR Global Rights of Nature Legal Library. Kamień, bluszcz i zmysły: Ogród jako performans i rzecz (spojrzenie fenomenologiczne). Documentary record: https://www.declarationuniverselledesdroitsdelarbre.org/global-rights-of-nature-radar/reference/r-59ff46ff3fbffb9cc75214e0f5ba2bb7/ · Last HTTP verification: not performed
Research dossiers and documentary relations
Source roles
Bibliographic / original publication source · https://doi.org/10.36744/k.3391
An authority link alone does not verify a legal claim. Abstracts and full texts remain subject to their source terms.
Documentary status
Relevance pending
Library
This identity is not yet included in the Legal Library.